Natuurlijk nemen we het voor lief dat een bos vol bomen staat. De meerderheid van die bomen is al snel ouder dan 50 jaar, en zeker de eiken kunnen gemakkelijk de 250 jaar halen. Als je zo oud wordt, dan hoef je per jaar niet veel jonge boompjes te maken, want dan zou het bos binnen de kortste keren ondoordringbaar zijn. Je kan zeggen dat eiken zich daar niet aan houden, want een beetje eik maakt in een jaar gemakkelijk tienduizenden eikels. Het vreemde is echter dat jonge eikjes heel erg zeldzaam zijn. Er zijn eindeloos veel mooie open plekken in het bos hier, maar een baby-eikje vind je zelden, en pubereikjes zijn zo goed als afwezig.

Dit is iets waar ik me al jaren over heb verbaasd, maar sinds ongeveer drie jaar is dat opeens anders. Er schieten overal eikjes op. Had ik dat eerder gewoon gemist, of is er iets anders gaande? Misschien hebben we hier in lange tijd geen goede eikeljaren gehad. Zou kunnen, maar ik vermoed dat het een indirect effect is van de wolven. Zeker in één van mijn studieplots is dat duidelijk: daar graasden altijd schapen, en die hielden de jonge boompjes in bedwang. Dat kon je goed zien aan de hulst: dat waren een soort bonsai boompjes. Maar ik vermoed dat ook de jonge eikjes snel te grazen werden genomen.

Die losse schapen in het bos maakten dit tot een wolvenhemel, maar zover hebben ze het niet laten komen. Zonder de schapen groeit het bos snel dicht. Vooral de hulst schiet snel door, maar ik zie opeens dus ook overal jonge eikjes opduiken.

Maar geldt dit ook voor plekken waar geen schapen of koeien in het bos konden grazen? Je zou denken dat die paar reeën en hazen toch nooit zo’n impact konden hebben? Ik vermoed echter van wel, deels ook omdat dat jonge eikenblaadjes blijkbaar heel lekker is.

De vraag is nu hoe snel dat open bos dicht gaat groeien? De charme van de verspreide dennen met massieve ondergroei van kraaiheide zal mogelijk verleden tijd zijn. Als die jonge eikjes het gaan halen tenminste. En voordat die stukken dichtgroeien zal nog wel even duren. Die tussenfase is zeker ook heel mooi zijn.

En of dit goed of slecht nieuws is voor de vliegenvangers? Niet heel gemakkelijk te voorspellen. Ze houden niet van heel dicht bos, dus als we dat krijgen dan zullen de aantallen afnemen. Maar ik geloof niet dat de huidige afname daar ook maar enigszins mee te maken heeft. En het is waanzinnig interessant om die grotere systeem gevolgen van die wolven zo voor je ogen te zien afspelen.

Ik zal niet lang genoeg leven om dat bos echt te zien veranderen in een bos met oude eiken, maar ik hoop dat ik nog wel eens een wolf tegen het lijf ga lopen.