Je kan rustig beweren dat wij goed profiteren van de bestaande woningnood in de Nederlandse bossen. Die woningnood is groot voor holenbroeders die zelf geen holte kunnen uithakken. Dus een deel van de mezen, boomklevers en vliegenvangers maakt graag gebruik van al die nestkasten die wij ophangen. Overigens niet alle mezen, want matkoppen en kuifmezen willen zelf een holte uithakken in rotte stammen van vooral berken. Die kan je vreemd genoeg niet verleiden om in nestkasten te broeden.

Die woningnood is voor een belangrijk deel het resultaat van ons relatief jonge bos, en ook wel wat van de opruimdrift van bosbeheerders. Er zijn niet meer zoveel goede referenties hoe dit ooit hier in het oorspronkelijke bos was, maar in het Poolse oerbos Bialowiesza lijken boomholten niet beperkend voor het aantal broedparen van al die holenbroeders. Niet alleen de kwantiteit aan holten is belangrijk, maar ook hun kwaliteit. Holten lijken bijvoorbeeld wel veilig als broedplaats, maar alleen wanneer er een nestopening in zit waar jezelf net doorheen past, maar roofdieren niet. Als die nestopening groot is, verandert een holte al snel in een gevaarlijke val voor de broedende vrouw.

Met de nestkasten die we aanbieden heffen we niet alleen de beperking aan holten op, maar we bieden de vogels ook relatief veilige villa’s. Vandaar dat veel van de koolmezen en bonte vliegenvangers kiezen voor een nestkast, en wij daarmee goed populatieonderzoek kunnen doen. Wel wat kunstmatig, want de dichtheden broedparen zijn aan de hoge kant. Eigenlijk is het moeilijk te begrijpen dat sommige vliegenvangers nog kiezen voor een natuurlijke holtes, zelfs in gebieden met veel beschikbare kasten. Irritant voor ons, maar misschien proberen zij zo aan die irritante onderzoekers te ontsnappen.

We bieden op veel plekken meer nestkasten aan dan er vogelparen zijn, vooral om te zorgen dat de vliegenvangeraantallen niet worden bepaald door de sterkere koolmezen. Dat betekent dat in bijna alle jaren er ook veel nestkasten leeg blijven. En die lege kasten worden momenteel gekraakt door wespen. Het zijn nu de koninginnen die de winter hebben overleefd en een nieuw volk willen gaan stichten. Ze bouwen aan het plafond van de kast hun mooie papieren nesten. Eerst een steeltje met daarop een aantal cellen met daarin eitjes voor de eerste werksters. Daaromheen bouwen ze dan met mondgemaakt papier een bol, en vaak daaromheen nog een. De koningin moet in haar eentje deze eerste generatie werksters opvoeden. Een kwetsbare fase, en van de nesten die zo in de nestkasten beginnen komt zeker niet meer dan 20% tot wasdom. Vast zelfs een stuk minder.

Dit jaar zijn er opvallend veel wespen in de nestkasten. Het zou dus zomaar eens een goed wespenjaar kunnen worden, maar het kan ook nog gemakkelijk fout gaan dus. Het mooie weer is in hun voordeel, maar als het weer de komende weken minder wordt dan kan het snel gedaan zijn met al die wespenbroedjes.