31 mei 2026: De onderwereld van vliegenvangers

Langzaamaan lijkt de zangactiviteit van de nog ongepaarde mannen te doven. Dat houden we niet systematisch bij, en ik weet slecht hoe dit in zn werk gaat. Of mannen er abrupt een einde aanmaken, of steeds iets minder gaan zingen en het vuur als het ware langzaam uitdooft. Ik vermoed eigenlijk het laatste. Zo kwam ik vandaag bij een nestkast waar het nu een paar dagen stil is. Beetje hoop dat er misschien ook hier een nieuw nest begonnen was, en opeens zingt een man een paar strofes. Heb hem niet gezien, maar vermoed toch dat het de oorspronkelijke man is die hier nog rondhangt. Steeds vaker stil, en beginnend met de rui. Alweer met zijn hoofd in Afrika.

Dit jaar ging het in deze blog vaak over dat enorme aandeel ongepaarde mannen dat zit te zingen, maar geen vrouw krijgt. Het doet vermoeden dat we dus heel goed weten hoeveel mannen er precies zijn, maar niets is minder waar. Al die mannen die een nestkast hebben, met of zonder vrouw, dat is de bovenwereld van de vliegenvangers. Ze zijn gemakkelijk waarneembaar, en we krijgen ze ook goed in handen. Daar staat een onderwereld tegenover, waarvan het gissen is hoe groot die is. Hoe we dat weten? De ene waarneming is anekdotisch: wanneer we bij een nestkast de ouders vangen, dan zie je geregeld een derde vliegenvanger. Heel soms vang je die, bijvoorbeeld laatst met een mistnet bij nestkast 683. De vader van het broedsel liet zich niet kleppen, en dit was een noodgreep. Niet dat het lukte, en ik vermoed dat hij er niet meer is. Maar er hing wel opeens een onbekende man in het net. Een man die in 2024 geboren was, en die we nog nooit eerder hebben gezien. Een man die slecht in de veren zat, en in Afrika blijkbaar minder naar broedkleed was geruid dan gebruikelijk. Een vagebont.

Zo’n anekdote van een enkele man zegt niet heel veel, maar wanneer ik naar de leeftijden kijk van de gevangen mannen, dan is een onwaarschijnlijk klein deel maar één jaar oud. Bijna al die mannen uit de bovenwereld zijn dus minstens twee jaar of ouder (88%). Voor broedende mannen (96%) is het nog sterker dan voor de niet-broedvogels (79%). Dat is vreemd, want wanneer je de berekeningen doet, dan zou je verwachten dat ongeveer 50% van alle mannen in de populatie één jaar oud is. Voor de vrouwen is dat iets minder extreem, maar ook daar lijkt zo’n 75% van alle broedvogels ouder. In de meeste individuele carrières van geringde vogels zie je dit ook terug. Individuen zien we heel vaak niet in hun eerste levensjaar, maar ze duiken pas op als ze twee jaar oud zijn, en zelfs soms nog stuk ouder. Het blijft een vreemd fenomeen, waar ik nog geen bevredigende verklaring voor heb.

Dan tot slot een interessant gevalletje waar ik al op 25 april over schreef ArmeMannen. Ik had toen even uitgezocht welke man het vaakst als ongepaarde man was waargenomen. Die eer kwam toe aan BL.10534: geboren in 2019, en als niet-broeder gevangen in 2020, 2022, 2023 en 2025. Alleen in 2021 en 2024 wisten we zeker dat hij broedde (en voor de oplettende lezer: eerder schreef ik onjuist dat we geen waarneming van hem hadden, dus hij was iets minder zielig dan eerder gesuggereerd). Deze oude man (ondertussen 7 jaar!) is weer terug dit jaar, en het is hem dit jaar zowaar wel weer gelukt om een vrouw te krijgen. Nog steeds geen beste score, maar bedenk dat de gemiddelde man niet meer dan eenmaal in zijn korte leven broedt.

En dan als laatste nog een opmerking over het dieet. De foto’s van vandaag laten nog steeds wel veel rupsen zien, maar het aandeel rozenkevers was ook relatief hoog. Dat kan geen lekker eten zijn lijkt mij zo.

One thought on “31 mei 2026: De onderwereld van vliegenvangers

  1. Ronald Beskers says:

    Hoi Christiaan,

    Bedankt voor je mooie verhalen.
    Met veel interesse gelezen.
    Hier nog een Bonte vliegevanger met jongen die vandaag uit het ei kwamen.

    Groetjes uit Huppel,
    Ronald

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *